سوالات ذهنی
همه سرمایهگذاران با بررسی و تحلیل چارتها و نمودارهای قیمتی در صدد پاسخی برای سؤالات ذهن خود هستند. اما در بیشتر مواقع پاسخ بهدستآمده غلط از آب درآمده و بازار مسیری در جهت مخالف نظر تحلیلگران بهپیش میگیرد. لاجرم معاملهگران با ازدستدادن بخشی از سود یا اصل سرمایه، به امید ورود موفق آمیز در مرحله بعد، از بازار خارج میشوند.
این چرخه در خیلی از مواقع بهقدری تکرار شده تا سرمایهگذار با ازدستدادن کل یا بخش عمده سرمایه خود، بازار را ترک نماید. چرا نمیتوان پاسخ مناسب و درستی برای سؤالات فوق پیدا کرد؟ چرا تا ما به بازار وارد میشویم روند حرکت قیمت عوض شده و خلاف پیشبینیهای ما تغییر مسیر میدهد؟ ما چه چیزی باید در نمودارها ببینیم که نمیبینیم؟ آیا همه معاملهگران و سرمایهگذاران همانند ما در پاسخ به سؤالات اساسی فوق ناکام هستند؟ چه باید کرد تا بتوانیم بهترین نقاط ورود و خروج را در بازار بیابیم و سودی منطقی و پویا از معاملاتمان کسب نماییم؟
در پاسخ به این سؤالات باید به این نکته اشاره کنم که تحلیلگران و سرمایهگذاران به دنبال پیشبینی آینده بازار هستند و از دانش قدیمی و تاریخگذشتهای به نام تحلیل تکنیکال کلاسیک استفاده مینمایند. (برای درک بهتر این موضوع میتوانید مقاله “نقدی بر تحلیل تکنیکال” که در همین سایت موجود است را مطالعه نمایید) در این نوع تحلیل با استفاده از اندیکاتورها و اسیلاتورهای مختلفی که خود ذاتاً دارای ریسک تحلیلی هستند، بازاری که مسیری منطقی را طی مینماید پیشبینی نمایند.
درحالیکه اگر از روش تحلیلی روانشناسی عرضه و تقاضا (در صورت علاقه میتوانید کتاب الکترونیکی “روانشناسی عرضه و تقاضا” که در همین سایت وجود دارد را مطالعه نمایید) استفاده کنیم متوجه خواهیم شد همه بازارهای مالی دنیا، رفتاری منطقی و قابلپیشبینی در قالب 32 الگو از خود بروز میدهند و ما با شناخت واقعی آن میتوانیم در هر بازار داخلی یا خارجی، هر نمادی که دارای نمودار قیمتی باشد را بهراحتی بررسی و تحلیل نماییم.
در دانش روانشناسی عرضه و تقاضا باید به این موضوع توجه داشته باشیم که نمودارها و کندلها را یک نقاشی نپنداریم و آنها را با نگاهی گذرا نبینیم. برای درک بهتر رفتار بازار باید این مطلب را در نظر گرفت که کندل منعکسکننده عملکرد و رفتار تکتک افرادی است که در بازار در حال فعالیت و خریدوفروش هستند. تحلیل روانشناسی درست از کندلها، همان تحلیل عملکرد افراد حاضر در بازار است. پس در این صورت پیشبینی از وضعیت آینده بازار خیلی دقیقتر و با خطای کمتری صورت خواهد گرفت.
ما بهجای اینکه انرژی خود را بگذاریم تا پیشبینی از جهت و حرکت بازار داشته باشیم، میتوانیم با فراگیری 32 الگوی رفتاری مذکور، به عنوان مترجم بازار نگاهمان به زبان مارکت باشد تا خود به ما بگوید چه رفتاری را در آینده خواهد داشت. در این حالت ما باید با بررسی دقیق از پشت پرده کندل و چرایی شکل گیری آن به این نکته برسیم که کدام یک از 32 الگو در این مقطع زمانی در حال وقوع است. آن زمان است که می توانیم به راحتی ادامه روند حرکت قیمت را با وضوح بسیار بالا در بطن خود نمودار ببینیم و در جهت معاملات سود ده و موفق بکار بگیریم.
بنده باتوجهبه سابقه حدود دو دهه فعالیت در این حوزه تصمیم دارم تجارب خود را در قالب سلسله مقالاتی در اختیار شما عزیزان قرار دهم. امیدوارم که بتوانم در راستای وظایف اجتماعی خود و آکادمی “دانش تحلیل” خدمتی هر چند کوچک به شما عزیزان کرده باشم. بدین جهت برای کد نمودن اصطلاحات و ادبیات کاربردی در روش تحلیلی روانشناسی عرضه و تقاضا، با شما سروان گرامی، مطالب پایهای و اساسی را در ادامه مطرح و بررسی مینمایم.
چهار رفتار قیمتی در کندل
- اولین قیمت (Open)
- آخرین قیمت (Close)
- بالاترین قیمت (High)
- پایینترین قیمت (Low)

اجزای تشکیل دهنده کندل
- اولین قیمت یا اولین احساسات (Open)
- آخرین قیمت یا آخرین احساسات (Close)
- بالاترین قیمت یا بیشترین احساسات (High)
- پایینترین قیمت یا کمترین احساسات (Low)
- بدنه یا عرضه / تقاضا باقیمانده (Body)
- سایهبالا یا تقاضا ازدسترفته (Upper Shadow)
- سایه پایین یا عرضه ازدسترفته (Lower Shadow)

انواع دسته بندی کندل
کندلها به دودسته کلی تقسیم میشوند.
- کندل عرضه: کندلی است که در آن عرضهکنندگان )فروشندگان( بر تقاضاکنندگان )خریداران( غلبه نموده و قیمت را کاهش میدهند که به شکل کندلی تو پر ترسیم میشود (CLOSE < OPEN)

- کندل تقاضا: کندلی است که در آن تقاضاکنندگان (خریداران) بر عرضهکنندگان (فروشندگان) غلبه نموده و باعث افزایش قیمت میشوند که به شکل کندلی تو خالی ترسیم میشود (CLOSE > OPEN)

دو تئوری حاکم بر دانش روانشناسی عرضه و تقاضا
دو تئوری حاکم بر دانش روانشناسی عرضه و تقاضا، به شرح ذیل است.
- تمامی نوسانات صعودی به واسطه تقاضا و تمام نوسانات نزولی به واسطه عرضه به وجود میآیند.
- حجم عرضه و حجم تقاضا با حجم نوسانات ارتباط مستقیم دارد.
انواع سایز کندل
- کندل بلند (تقاضا یا عرضه خیلی زیاد)
- کندل متوسط (تقاضا یا عرضه زیاد)
- کندل کوتاه (تقاضا یا عرضه کم)
- کندل کوتاهترین (تقاضا یا عرضه خیلی کم)

انواع روندها
روندها نشاندهنده برآیند تقاضا و عرضه در بازار بوده که به سه دسته تقسیم میشوند.
- روند صعودی: روندی است که برآیند تقاضا بیشتر از عرضه بوده و جهت آن از پایین به سمت بالا است.

- روند نزولی: روندی است که برآیند عرضه بیشتر از تقاضا بوده و جهت آن از بالا به سمت پایین است.

- روند خنثی: روندی است که عرضه و تقاضا برابر بوده و جهت آن بهصورت یک محدوده موازی بدون زاویه است.

انواع الگوی رفتاری
وضعیت برقراری الگوها در شرایط مختلف بازار به دودسته تقسیم میشود.
- الگوی موافق (A: زمانی که تمایلات حاکم بر بازار در جهت انتظارات ما حرکت مینماید.
- الگوی مخالف (B): زمانی که تمایلات حاکم بر بازار مطابق انتظارات ما حرکت نکرده و در خلاف جهت آن نوسان مینماید.
برای بهرهمندی و کسب اطلاعات بیشتر میتوانید به کتاب و دورههای ذیل در سایت دانش تحلیل مراجعه نمایید.
- دوره روانشناسی عرضه و تقاضا / تحلیل تک کندلی
- دوره روانشناسی عرضه و تقاضا / تحلیل محیطی
- دوره روانشناسی عرضه و تقاضا / تحلیل قیمتی
رضا کردری، مؤسس آکادمی دانش تحلیل، مدرس مباحث روانشناسی عرضه و تقاضا، تکنیکال، اقتصادی و تحلیلگر بازار سرمایه و طراح استراتژی معاملاتی PSDC