لوریج یا اهرم مالی (Leverage):
اهرم مالی ابزاری است که در ساختار معاملات بازارهای نوین مالی بکار گرفته میشود تا معاملهگران بتوانند با چندبرابر سرمایهای که خود وارد بازار کردهاند معامله نمایند. در اصل کارگزاریها و بروکرها وامی را بهصورت عمومی در اختیار همه فعالان بازار قرار میدهند تا با کمترین میزان مبلغ سرمایه، حداکثر بهرهوری را از بازار داشته باشند. برای مثال اگر در بازاری فعالیت دارید که لوریج یا اهرم آن 100 باشد، شما با ورود 10.000.000 تومان پول، میتوانید یک میلیارد تومان (1.000.000.000 = 100 * 10.000.000) سرمایه برای فعالیت در آن بازار داشته باشید.
مبحث اهرمها را در کتاب علوم مقطع ابتدایی بهخاطر بیاورید، در آنجا آمده است که اگر بخواهیم جسم بزرگی را جابهجا نماییم و زورمان بهاندازهای نیست که بتوانیم آن را انجام دهیم، میتوانیم با استفاده از یک میله یا تخته در قالب اهرم، قدرت خود را چندبرابر افزایش داده و نهایتاً اقدام بدان کار نماییم. یکی از بارزترین ابزارها که از این مطلب نشئت میگیرد جرثقیل است. در اینگونه ماشینها با اهرم بلندی که برای آن طراحی نمودهاند، بهراحتی هرچهتمامتر اجسام بسیار سنگین را در کمترین زمان و انرژی میتوان جابهجا کرد. در مباحث مالی نیز برای اینکه بتوانیم به توان مالیمان بیفزاییم باید اصطلاحاً از اهرم که بهنوعی همان وام است استفاده کنیم.
اگر شما بخواهید در بورس اوراق بهادار از اعتبار تخصیص این وام بهرهمند شوید باید با عملکرد و گردش مالی قابلقبولی به بخش مالی کارگزاری خود مراجعه نموده، علاوه بر ارائه درخواست کتبی، لابی و مذاکراتی را با مسئولان مربوطه داشته تا بلکه بتوانید در نهایت این امتیاز را با سودهای بالا نظیر 28% دریافت نمایید. لازم به ذکر است که برای تضمین بازپرداخت وام و سود آن، باید الزاما چکی در قالب ضمانت، نزد کارگزاری قرار داده و در پایان هر ماه نسبت به تسویه حساب با کارگزاری خود اقدام نمایید. اما در بورس آتی کالا شما بدون اینکه این همه فرایند و دردسر را طی کنید، بر اساس ساختار بازار به راحتی و بدون ضمانتی، از این به اصطلاح امتیاز استفاده خواهید کرد.
سؤالی که در اینجا مطرح است آیا این اهرم مالی خوب است یا بد؟
در نگاه اول و باتوجهبه موارد ذکر شده فوق اهرم در هر بازاری خوب و بسیار جذاب به چشم میآید. ولیکن اگر نگاه دقیقتر و کارشناسانهتری داشته باشید با کمی تأمل به این پرسش پاسخ خواهید داد. در مثال فوق باید دقت داشته باشیم، اهرم مالی همانطور که میتواند در جهت سود، نتیجهای دلچسب و گوارا برای ما به همراه داشته باشد، در جهت زبان نیز ضرری چندبرابر را بر ما تحمیل خواهد کرد. پس بهنوعی میتوان این موضوع را شمشیری دو لبه در نظر گرفت که هم میتواند در کمترین زمان سودی سرشار نصیب معاملهگر نماید و هم در یکلحظه بخش عظیمی از سرمایه یک فرد را به فنا و نیستی بکشاند.
در مثال بالا تصور بفرمایید اگر فردی ده میلیون تومان وارد بازاری نماید که دارای اهرمی به میزان 100 داشته باشد. در صورت سود یا زبان 1% چه اتفاقی برای سرمایه وی خواهد افتاد؟
احتمال اول سود 1%
میزان سرمایه قابلمعامله 1.000.000.000 = 100 اهرم * 10.000.000 سرمایه
سود 10.000.000+ = 1%+ نوسان * 1.000.000.000
احتمال دوم: زبان 1%
میزان سرمایه قابلمعامله 1.000.000.000 = 100 اهرم * 10.000.000 سرمايه
زیان 10.000.000- = 1%- توسان * 1.000.000.000
همانطور که ملاحظه میکنید فقط با 1% نوسان قیمتی بازار در جهت بود معاملهگر 100% به سرمایهاش اضافه شده و در صورت زبان 100% سرمایهاش به کام نابودی خواهد رفت. پس این ابزار واقعاً شمشیری دو لبه خواهد بود که معاملهگر و فعال اقتصادی در صورت داشتن مهارت میتواند بر سرعت پیشرفت و کسب سود خود بیفزاید و برعکس در صورت عدم تجربه، در یک معامله کل سرمایه خود را از دست خواهد داد.
نحوه تخصیص اهرم مالی در بازار آنی کالا
در کلیه بازارهای مالی غیرایرانی مانند فارکس و کریپتو و… زمانی که شما وارد پلتفرم معاملاتی خود میشوید، در آن بهوضوح میتوانید حداکثر اهرم قابلاستفاده را مشاهده نمایید. در حال حاضر بالاترین میزان ضریب آن 5000 است. این عدد بدان معنا است که بهازای هر مبلغی که در حساب معاملاتی خود واریز مینمایید میتوانید 5000 برابر آن را در معاملاتتان استفاده نمایید. به طور مثال اگر یک معاملهگر اکانت خود را 1000 دلار شارژ کند باتوجهبه موارد مذكور 1000 دلار * 5000 ضریب اهرم مالی = 5.000.000 دلار اعتبار (مارچین) برای استفاده دارد. اما در بازارهای داخلی از جمله بازار آتی کالا چنین قاعدهای حکمفرما نیست؛ بلکه هر کالا باتوجهبه ارزش واقعی آن در بازار نقدی، دارای اهرم مالی متفاوتی است. پس با تغییرات قیمت و ارزش کالا در بازار نقدی و میزان وجه تضمین آن که توسط اتاق پایاپای برای حسن انجام معاملات در نظر گرفته میشود و برای عقد هر قرارداد آتی الزاماً باید سپردهگذاری شود. میزان اهرم مالی آن کالا متغیر خواهد بود.
تأثیر میزان اهرم مالی در بازار آنی کالا
همانطور که در بالا بدان اشاره شد، از دیدگاه معاملهگران و فعالان بازارهای مالی مبحث اهرم بهعنوان یک آفر و امتیاز مطرح است. پس منطقی است که هر چه این اهرم بیشتر باشد توجهات بدان بازار افزایشیافته و معاملهگران راغب تر خواهند بود که سرمایه خود را به آنجا وارد کرده و فعالیت نمایند. در این حالت است که حجم معاملات افزایشیافته و بهاصطلاح، بازار عمق پیدا میکند. در مباحث اصول سرمایهگذاری عنوان میشود هر اندازه که عمق بازار بیشتر باشد، دستکاری آن توسط افراد خاص کمتر خواهد شد. پس میتوان نتیجه گرفت، هر چه این اتفاقات در بازاری کمتر شود ریسک آن بازار کاهش خواهد یافت. اگر چنین شرایطی بر بازاری حاکم باشد آن بازار محل امنی برای ورود سرمایههای بزرگ خواهد شد فلذا میتوان میزان اهرم مالی را بهعنوان یکی از عوامل رونق بازارهای نوین مالی دانست. در بازار آتی کالا چون اهرم کالاها با یکدیگر متفاوت است پس کالایی که اهرم بالاتری دارد موردتوجه بیشتر معاملهگران خواهد بود.
بنابراین، نحوه محاسبه و بررسی این موضوع در انتخاب نوع کالا از اهمیت ویژهای برخوردار خواهد بود. بدین جهت میتوانید مقاله “نحوه محاسبه اهرم در بازارهای مالی و آتی کالا” که در همین سایت برای استفاده شما عزیزان قرار داده شده است را مطالعه نمایید.
کتاب “چطور در بازار آتی کالا پول در بیارم؟” نوشته اینجانب بوده که توسط مؤسسه انتشاراتی میعاد اندیشه در شش فصل و 221 صفحه به چاپ رسیده است و سعی شده کلیه مباحث و تجربیات مربوط به حضور و معامله در بازار آتی کالا را برای مخاطبینی که تمایل دارند این دانش و مهارت را در قالب یک کتاب، همیشه همراه خود داشته باشند، به طور صریح و ساده بیان نماید. شما میتوانید با تهیه آن، فارغ از تخصیص زمان مشخص و بهدور از همه دغدغهها و مشکلات کلاسهای حضوری، بارهاوبارها آن را مطالعه و از نکات کلیدی و طلایی ذکر شده در بهینه نمودن معاملات خود و کسب سود بیشتر بهره ببرید.
رضا کردری، مؤسس آکادمی دانش تحلیل، مدرس مباحث روانشناسی عرضه و تقاضا، تکنیکال، اقتصادی و تحلیلگر بازار سرمایه و طراح استراتژی معاملاتی PSDC