کالاهای قابلمعامله در بازار آتی کالا
اولین گام در این موضوع اطلاع از آخرین کالاهای قابلمعامله در بازار آتی کالا است. در این بازار شش کالا وجود دارد که معاملهگران میتوانند آنها را معامله نمایند.

متغیرهای محاسبه اهرم مالی در بازار آتی کالا
به طور کل سه متغیر برای محاسبه میزان اهرم مالی هر کالا در بازار آتی کالا وجود دارد که به شرح ذیل است.
- میزان وجه تضمین کالا: وجه تضمین مبلغی است که اتاق پایاپای برای تضمین حسن انجام تعهدات در قرارداد آتی کالا از خریدار و فروشنده دریافت میکند تا در صورت ایجاد مشکل در معاملات توسط هر کدام از طرفین، بتواند خسارت ناشی از این اتفاق را بهطرف مقابل پرداخت نماید. لازم به ذکر است وجه تضمین برای هر کالا متفاوت است. میزان و تغییرات این وجه تضمین بر اساس قیمت تسویه روزانه و ارزش معاملات است که اگر کاهشی باشد نهایتاً وجه تضمین کاهشیافته و اگر افزایشی باشد قطعاً وجه تضمین نیز به نسبت افزایش خواهد یافت. برای اطلاع از آخرین میزان وجه تضمین هر کالا میتوانید از سایت www.ime.co.ir – منوی نمای بازار – بازار مشتقه و مالی – گزینه آتی بهره ببرید و کلیه اطلاعات مربوط به معاملات هر روز را در آن مطالعه نمایید.

- قیمت کالا در بازار نقدی: برای بهدستآوردن ارزش واقعی کالای در حال معامله، نیازمند قیمت کالا در بازار نقدی هستیم. قیمتی که در همان لحظه در بازارهای تخصصی هر کالا، بین عرضهکنندگان و تقاضاکنندگان در حال بالا و پایین شدن است. برای تهیه قیمت هر واحد از کالاهای قابلمعامله، میتوانید از داخل سایتهای معتبر و تخصصی اقدام کرده و از قیمت لحظهای آن كالا مطلع شوید.

- اندازه هر قرارداد: ما در متغیر بالا قیمت یک واحد از کالاها را به دست آوردهایم. اما در قرارداد آتی معمولاً حجم مشخص و معینی از کالا معامله میشوند؛ لذا برای محاسبه باید به این مهم توجه نمود. برای مثال در معاملات زعفران نگین بهازای هر قرارداد 100 گرم زعفران مبادله می شود. برای بدست آوردن میزان حجم هر قرارداد می توانید با مطالعه بند سه قراردادها یا از سایت فوق الذکر به این اطلاعات دسترسی پیدا کنید.

نحوه محاسبه اهرم مالی در بازار آتی کالا
برای محاسبه اهرم مالی باید مطابق با مرحله ذیل اقدام نمایید.
- همانطور که در بالا عنوان شد در ابتدا اطلاعات مربوط به “قیمت کالا در بازار نقدی” و “میزان وجه تضمین کالا” و “اندازه هر قرارداد” را از منابع ذکر شده، برای محصولات فوق به دست میآوریم.

2- در این مرحله باید طبق فرمول زیر “اندازه حجم کالا در هر قرارداد” را در قیمت نقدی هر کالا” ضرب کرده تا “ارزش واقعی کالاها” مشخص شود (همانند جدول)
ارزش واقعی کالای در حال معامله = اندازه کالا در هر قرارداد * قیمت نقدی کالا

3- در مرحله نهایی برای اینکه میزان اهرم مالی هر کالا را متوجه شویم باید با توجه به فرمول ذیل “میزان ارزش واقعی کالا” را بر “میزان وجه تضمین” تقسیم نماییم.


تفسیر جدول محاسباتی بالا
همانطور که در ستون آخر جدول بالا ملاحظه میکنید میزان اهرم هر کالا محاسبه و درج شده است. بیشترین میزان این ضریب متعلق به زعفران نگین با 11.8 و کمترین آن نیز متعلق به صندوق طلای کهربا با 3.5 است. این اعداد به چه معناست؟ اگر شما بخواهید از بازار نقدی 100 گرم زعفران نگین خریداری کنید باید بهازای هر گرم 2.250.000 ریال پرداخت نمایید که برای خرید وزن موردنظر باید مبلغ 225.000.000 ریال بپردازید، اما در بازار آتی کالا شما با پرداخت مبلغ 19.000.000 ریال به میزان یکصد گرم زعفران نگین را از فروشنده پیشخرید می کنید. حالا ملاحظه کردید که شما فقط با پرداخت حدود یک دوازدهم اصل مبلغ توانستید همان میزان کالا را پیش خرید نمایید. یا صندوق طلای لوتوس که یکی از پر معامله ترین کالاهاست را با هم بررسی کنیم. هر واحد صندوق لوتوس در بورس اوراق بهادار به مبلغ 463.500 ریال ارزش گذاری شده و عرضه کنندگان و تقاضا کنندگان به ازای پرداخت این میزان وجه یک واحد آن را با یکدیگر مبادله می کنند. طبق بند سه قرارداد، میزان 1000 واحد از این صندوق در هر قرارداد باید بین خریدار و فروشنده رد و بدل شود. پس ارزش واقعی هر قرارداد صندوق طلای لوتوس 463.500.000 = 1000 * 463.500 خواهد بود. خریدار برای انعقاد این قرارداد باید مبلغ 124.000.000 ریال وجه تضمین پرداخت نماید. پس در بازار آتی کالا نیازی به پرداخت کل وجه ارزش کالا به فروشنده نیست، بلکه با پرداخت وجه تضمین (یعنی حدود یک چهارم ارزش کالا) خریدار می تواند قرارداد 1000 واحد را منعقد نماید. فقط اهرم می تواند چنین قدرتی را در بازارهای مالی به معامله گران بدهد. بنابراین یکی از استراتژی های انتخاب کالای مناسب برای معامله می تواند برگزیدن کالایی باشد که بیشترین و بالاترین میزان این متغیر را به خود تخصیص می دهد. باید توجه داشته باشید که برای داشتن محاسباتی دقیق و دریافت نتیجه ای قابل اتکا باید دو متغیر محاسباتی “قیمت کالا در بازار نقدی” و “میزان وجه تضمین کالا” را به ازای تغییرات قیمتی به روز رسانی نمایید.
کتاب “چطور در بازار آتی کالا پول در بیارم؟” نوشته اینجانب بوده که توسط مؤسسه انتشاراتی میعاد اندیشه در شش فصل و 221 صفحه به چاپ رسیده است و سعی شده کلیه مباحث و تجربیات مربوط به حضور و معامله در بازار آتی کالا را برای مخاطبینی که تمایل دارند این دانش و مهارت را در قالب یک کتاب، همیشه همراه خود داشته باشند، به طور صریح و ساده بیان نماید. شما میتوانید با تهیه آن، فارغ از تخصیص زمان مشخص و بهدور از همه دغدغهها و مشکلات کلاسهای حضوری، بارهاوبارها آن را مطالعه و از نکات کلیدی و طلایی ذکر شده در بهینه نمودن معاملات خود و کسب سود بیشتر بهره ببرید.
رضا کردری، مؤسس آکادمی دانش تحلیل، مدرس مباحث روانشناسی عرضه و تقاضا، تکنیکال، اقتصادی و تحلیلگر بازار سرمایه و طراح استراتژی معاملاتی PSDC