طلای آبشده چیست؟
طلای آبشده به طلایی گفته میشود که از ذوب کردن طلاهای کارکرده مانند طلای زینتی قدیمی، سکههای قدیمی یا شمشهای کوچک به دست میآید. این محصول در اصل طلایی بازیافتی است که به فرم خام یا نیمهخام درمیآید و پس از آن میتواند بهعنوان مواد اولیه برای ساخت جواهرات یا سایر فرآوردههای طلایی استفاده شود. این کالا معمولاً با عیار 17 (750) تولید می شود. افراد فعال در صنف طلا سازان و طلا فروشان تسویه مالی بین خود را معمولا با این محصول انجام می دهند . مراودات طلا بین این اصناف امری عادی و معمول است. عموما همکاران برای رفع نیاز لحظه ای خود از یکدیگر مقداری طلا قرض می گیرند. به واسطه نوسانات زیاد قیمت طلا، تسویه این بدهی ها با پول صورت نمی گیرد و مجموع بدهی ها بر اساس طلای آبشده بین دو همکار با میزان طلای آبشده محاسبه و رد و بدل می شود.
طلای آبشده دارای فرمت، شکل خاص و استاندار مشخصی نیست؛ اما بیشتر به شکل قطعات کوچک و مستطیلی با عیارهای مختلف تولید و در بازار عرضه میشود. این نوع طلا، به دلیل نداشتن هزینه ساخت و کارمزدهای مربوط به طلاسازی، موردتوجه مردم و سرمایهگذاران قرار گرفت. طور یکه امروزه شاهد استقبال زیاد خریداران طلا از این محصول هستیم.
فواید طلای آبشده
- سرمایهگذاری با کارمزد کمتر
یکی از مزایای اصلی طلای آبشده این است که در مقایسه با طلای زینتی کارمزد کمتری دارد. در واقع، طلای زینتی هنگام خرید شامل هزینههای ساخت (اجرت ساخت) و سود طلاساز میشود که در زمان فروش، این هزینهها کسر میشود. اما طلای آبشده چون بهصورت خام و بدون هزینههای اضافی فروخته میشود، برای سرمایهگذاران جذابیت بیشتری دارد.
- انعطافپذیری بالا در تبدیل به طلای زینتی یا شمش
طلای آبشده به دلیل ماهیت بازیافتی و خام خود، بهراحتی قابلتبدیل به انواع مختلف محصولات طلایی از جمله جواهرات یا شمشهای طلا است. چنین ویژگی به طلافروشان و جواهرسازان این امکان را میدهد تا مواد اولیه خود را به هر شکل دلخواهی تبدیل کنند.
- مناسب برای معاملات عمده و حجم بالا
سرمایهگذاران بزرگ که به دنبال خریدوفروش طلا در حجمهای بزرگتر هستند، معمولاً بهجای طلای زینتی از طلای آبشده استفاده میکنند. این موضوع قطعاً به دلیل هزینههای کمتر و امکان خرید در حجمهای بالاتر است.
- عدم پرداخت مالیات بر ارزشافزوده
طبق قوانین مالیاتی اصل طلا فاقد مالیات بر ارزشافزوده است. پس به طلای آبشده ارزشافزوده تعلق نمیگیرد و خریداران باید دقت داشته باشند که در محاسبات قیمت طلای آبشده عنوانی به نام مالیات بر ارزشافزوده نباید وجود داشته باشد.
همانطور که در موارد فوق عنوان شد خریداران طلای آبشده در هنگام خرید این محصول نسبت به محصولات زینتی مبلغ کمتری پرداخت میکنند چرا که به میزان 10% مالیات بر ارزش افزوده و همچنین میانگین حدود 15% اجرت ساخت پرداخت نمی کنند. پس در همان موقع خرید، خریدار برای سرمایه گذاری خود تقریبا 25% کمتر هزینه نموده و حاشیه سود بیشتری را برای خود رقم زده است.
مضرات طلای آبشده
- خطر تقلب و طلای تقلبی
یکی از مشکلاتی که در خرید طلای آبشده وجود دارد، امکان وجود طلای تقلبی یا طلای با عیار پایین است. بسیاری از افراد به دلیل عدم دانش کافی، ممکن است طلای آبشده با عیار کمتر از عیار استاندارد خریداری کنند که در زمان فروش به ضررشان تمام خواهد شد.

- عدم امکان استفاده زینتی
طلای آبشده به دلیل فرم خام و بازیافتی خود، برای استفاده زینتی مناسب نیست و صرفاً بهعنوان یک محصول سرمایهگذاری مطرح میشود. این بدان معناست، درصورتیکه فردی بخواهد از طلای خریداری شده بهعنوان زینت استفاده کند، باید هزینههای اضافی برای ساخت و طراحی پرداخت کند.
- مشکل در تشخیص عیار دقیق
یکی از بزرگترین مشکلات طلای آبشده، مشکل در تشخیص عیار دقیق آن است. طلای آبشده میتواند از ترکیب چندین نوع طلای مختلف با عیارهای متفاوت بهدستآمده باشد، بنابراین تشخیص دقیق عیار آن بدون ابزار تخصصی ممکن نیست.
نحوه کنترل سلامت و اصل بودن طلای آبشده
یکی از مسائل مهم در خریدوفروش طلای آبشده، اطمینان از اصل بودن و سلامت آن است. ازآنجاییکه طلای آبشده از طلاهای بازیافتی و ذوب شده تشکیل میشود، احتمال وجود ناخالصی یا تقلبی بودن آن وجود دارد. در ادامه به روشهایی اشاره میکنیم که به کمک آنها میتوانید از اصالت طلای آبشده مطمئن شوید.
- محک کردن
مهمترین و مطمئنترین راه برای کنترل عیار طلای آبشده محک کردن آن است. بدین جهت باید طلا را با روشهای معمول و رایج در این بازار کنترل و عیار دقیق آن را مشخص و تعیین نمود. برای این منظور باید مراحل ذیل را انجام داد.

1- ابتدا طلایی که میخواهیم عیار آن را بسنجیم، چندین بار (حدود 10 بار) روی سنگ محک بکشید. با این کار ردی از طلا روی سنگ به جا خواهد ماند.
2- چند قطره از محلول مخصوصی به نام تیزابسلطانی را روی آن بریزید. تیزابسلطانی محلولی از اسید نیترو هیدروکلریک است که از مخلوط سه به یک اسید هیدروکلریک و اسید نیتریک تشکیل شده است. برای اینکه مشخص شود طلای مورد سنجش دارای چه عیاری است باید با اضافه نمودن میزان مشخصی از اسیدکلریدریک (جوهرنمک) به محلول اصلی، تیزابهایی برای تشخیص عیارهای مختلف تولید نمود. هر تیزابی خاصیت و قدرت مخصوص به خود را دارد و میتواند بر روی عیار خاصی از طلا اثر بگذارد. لازم به ذکر است که پرکاربردترین عیارها در ایران عیار 17 و 18 است. و شما می توانید انواع تیزآب های مورد نیاز در این خصوص را به صورت آماده از بازار تهیه و مورد استفاده قرار دهید.
3- چند ثانیه تحمل کنید تا محلول بر روی طلا نفوذ نماید.
4- بعد از مراحل فوق احتمال ایجاد سه حالت یا واکنش وجود دارد
– عدم واکنش: در این حالت اگر هیچ اتفاقی بر روی رد طلای کشیده شده نیفتاد میتوان نتیجه گرفت که عیار طلای مورد آزمایش همان عیار تیزاب است. یعنی اگر از تیزاب 18 استفاده کرده اید عیار طلای مذکور 18 است یا هر عیار دیگری که استفاده نمایید.
– کمرنگشدن اثر طلا: در چنین شرایطی تیزاب استفاده شده بیشتر از عیار طلای مورد آزمایش است. پس باید از تیزاب با عیار پایینتری استفاده کنید و فرایند محک کردن را دوباره انجام دهید. این اتفاق در حدی باید تکرار شود تا تیزاّب استفاده شده تأثیری بر روی رد طلای مورد آزمایش نداشته باشد. در این صورت باید عیار تیزاب را برای عیار طلای مدنظر درج نمود. موردی که باید بدان توجه نمود این که افراد و فعالین این حوزه باتوجهبه تجربهای که در طول سالیان متوالی به دست آوردهاند با نگاه به طلا میتوانند تا حدود زیادی اصل یا تقلبی بودن و همچنین میزان عیار طلا را تشخیص دهند؛ بنابراین با نگاهی کارشناسانه عیار را حدس زده بعد با یکبار محکزدن نسبت به احتمالات ذهنی خود مطمئن میشوند.
– ازبینرفتن اثر طلا: اگر قطعه طلای مورد آزمایش طلا نباشد و فلز دیگری باشد، اسید تیزابسلطانی باعث خورندگی آن میشود بهنحویکه سریعاً این فلز محو شده و اثری از آن باقی نمیماند.

- مراجعه به فروشندگان معتبر
برای خرید طلای آبشده، حتماً به فروشندگان معتبر و مجاز مراجعه کنید. این فروشندگان معمولاً طلای آبشده را با فاکتور و عیار تضمینشده ارائه میکنند. خرید از فروشگاههای نامعتبر یا افراد ناشناس میتواند شما را در معرض خرید طلای تقلبی قرار دهد.
- بررسی و استعلام کد درج شده بر روی طلای آبشده
طلای آبشده پس از تولید در کارگاه، برای آزمایش صحت و تعیین میزان عیار و وزن به آزمایشگاههای مخصوصی که تحت نظارت اتحادیه طلا و جواهر هستند فرستاده میشوند. در صورت مطابق بودن مشخصات قطعه ارسالی از سوی کارگاهها با استانداردها، کدی بر روی قطعه طلای مذکور توسط آزمایشگاه حک میشود. این کد برای کارگاههای تولیدکننده در تهران 6 رقمی و برای کارگاههای تولیدکننده در شهرستانها 4 رقمی است. خریداران قطعات آبشده برای بررسی و کنترل اصالت طلای خود میتوانند به دو روش ذیل اقدام نمایند.
– به سایت reygiri.com مراجعه کرده و پس از واردکردن کد 6 رقمی، شناسنامه آن قطعه طلا را ملاحظه نمایند.
– تماس با اتحادیه طلای شهری که کارگاه تولیدی در آن قرار دارد. برای شهر تهران می توانید با شماره تلفن 02188931833 که متعلق به اتحادیه طلای تهران است تماس گرفته و از اصالت قطعه طلای مورد نظرتان مطمئن شوید.

- انجام آزمایشات تخصصی در آزمایشگاههای طلا
اگر هنوز شک دارید، میتوانید طلای آبشده خود را به آزمایشگاههای تخصصی طلا برده و آزمایشات دقیقتری را انجام دهید. این آزمایشگاهها میتوانند عیار دقیق و خلوص طلای آبشده را مشخص کنند.
نحوه محاسبه قیمت طلای آبشده
محاسبه قیمت طلای آبشده معمولاً به عوامل و پارامترهای مختلفی بستگی دارد که در ادامه به آنها پرداخته میشود:
- عیار طلا
عیار طلا نشاندهنده درصد خلوص طلا در یک قطعه است. طلای 24 عیار به معنای طلای خالص است، در حالی که استاندارد طلای آبشده بطور معمول دارای عیار 17 (750) است. اما این امکان وجود دارد که خریداران، سفارش قطعه ای از طلا را بدهند که عیار بالاتر یا پایین تری داشته باشد. بنابراین در محاسبات ذکر شده باید میزان عیار، دقیقا مشخص باشد.
- قیمت روز طلا
برای محاسبه قیمت طلای آبشده، باید قیمت روز طلا در بازار را بدانید. قیمت طلا بهصورت لحظهای تغییر میکند و معمولاً از طریق سایتها یا منابع معتبر اطلاعرسانی میشود. بهترین منبعی که میتوانید قیمتی دقیق را به دست بیاورید سایت اتحادیه طلا و جواهر به آدرس tgju.org است.
- وزن طلای آبشده
وزن طلای آبشده به مثقال محاسبه میشود. معمولاً در سایتها و منابع، قیمت یک مثقال طلای آبشده را با عنوان “مظنه” ذکر میکنند. پس هر کجا کلمه مظنه آورده شود منظور قیمت یک مثقال طلای آبشده با عیار 17 است. لذا برای محاسبه قیمت کل طلای آبشده، باید وزن طلای آبشده را بطور دقیق در دست داشته باشید.
- هزینههای جانبی
علاوه بر قیمت خالص طلای آبشده، برخی هزینهها مانند سود طلافروش بر قیمت خالص طلای آب شده اضافه میشود.
فرمول محاسبه قیمت طلای آبشده
برای محاسبه قیمت هر مثقال طلای آبشده باید از فرمول ذیل استفاده شود.

مثال: قیمت انس جهانی 1950.79 دلار و قیمت دلار آزاد ,80059 تومان است. لطفا محاسبه قیمت مظنه طلا

لازم به ذکر است در محاسبات وزنی فلزات گرانبها، هر یک مثقال معادل 4.608 گرم است. پس برای محاسبه هر گرم طلای آبشده می توان از فرمول ذیل استفاده نمود.

مثال: قیمت انس جهانی 1950.79 دلار و قیمت دلار آزاد 59,800 تومان است لطفاً محاسبه قیمت هر گرم طلای آبشده

تذکر: عدد 705 میزان خلوص طلای عیار 17 است. میزان خلوص کامل 1000 بوده و بر مبنای آن هر چه این عدد کمتر و کوچکتر باشد به معنای وجود ناخالصی بیشتر در طلا است . افراد متخصص و فعال در این حوضه معمولا به جای ذکر عیار از میزان خلوص در مکالمات فنی خود استفاده می کنند. میزان انواع خلوص و عیار معادل در ایران برای مصنوعات طلا در جدول ذیل برای اطلاع شما بزرگواران آورده شده است.

طلای آبشده یکی از گزینههای محبوب برای سرمایهگذاری در بازار طلا است. این نوع طلا به دلیل نداشتن هزینههای ساخت و کارمزد، گزینهای اقتصادیتر برای سرمایهگذاران محسوب میشود. اما درعینحال، مضراتی همچون خطر تقلب و مشکل در تشخیص عیار دقیق نیز دارد. باتوجهبه روشهای کنترل اصالت و سلامت طلای آبشده و آشنایی با نحوه محاسبه قیمت آن، افراد میتوانند تصمیمگیری بهتری در خریدوفروش این نوع طلا داشته باشند. شما عزیزان برای کسب دانش و مهارتهای لازم در خصوص حضور و سرمایهگذاری در این بازار میتوانید از تیم تخصصی آکادمی دانش تحلیل در این زمینه استفاده نمایید. آکادمی دانش تحلیل شعار ” یک گام فراتر با دانش تحلیل” را سرلوحه عملکرد خودکرده و دورهای بسیار کاربردی و کارگاهی به نام ” دوره جامع کسب درآمد از بازار طلا، سکه، ارز” را برای استفاده علاقهمندان طراحی و تهیه نموده است. تا بتوانند با آمادگی و مهارت لازم پا به این بازار پر ریسک گذاشته و گامی محکم و استوار در جهت بهبود معیشت خود و خانوادهشان بردارند.
رضا کردری مدرس مباحث تکنیکال ، روانشناسی عرضه و تقاضا، مباحث اقتصادی و همچنین تحلیلگر بازار سرمایه و طراح استراتژی معاملات PSDC